Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2013

Buenos Aires, Argentina (παρτ 2)

Δεν μου αρέσει γενικότερα να περιγράφω με λεπτομέρεια μέρη σε φίλους γιατί πιστεύω ότι τους στερώ κομμάτι από την απόλαυση της ανακάλυψης, σε περίπτωση που τους πείσω να το επισκευτούν οι ίδιοι. Αλλά επειδή πολλοί με ρωτούν για το Buenos Aires... θα περιγράψω!

Ένα σημαντικό στοιχείο για να καταλάβουμε καλύτερα το Μπουένος Άιρες και γενικότερα την Αργεντίνα είναι οι μεγάλες μεταναστευτικές κινήσεις που έγιναν άπό την ευρώπη μέσα στην ιστορία της. Ξεκινώντας από τους πρώτους ισπανούς κατακτητές, και φτάνοντας σε δύο πολύ μεγάλα μεταναστευτικά κύματα στη νεότερη ιστορία της, τέλη 19ου αιώνα, αρχές 20ου, και μετά τον Β' παγκόσμιο. Στις αρχές του 20ου αιώνα η Αργεντινή ήταν η πιο πλούσια χώρα της Λατινικής Αμερικής και μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες του κόσμου. Πολύς κόσμος λοιπόν, κυρίως από Ιταλία και Ισπανία, έφυγε από την γηραιά ήπειρο για να ζήσει στην εξωτική Λατινική Αμερική. Μια ήπειρο με φοβερές προοπτικές. Το Μπουένος Άιρες λοιπόν είναι πλέον η Ευρωπαική πόλη της Λατινικής Αμερικής. Αν κοιτάξει γύρω του κανείς θα δει όλες τις επιρροές που δέχθηκε από την Ευρώπη και κυρίως από τους Ιταλούς, ξεκινώντας από την αρχιτεκτονική της πόλης, τους ανθρώπους, την γλώσσα, τους χορούς, το φαί, τις παραδόσεις και την νοοτροπία.

Avenida 9 de julio Η μεγαλύτερη λεωφόρος στον κόσμο, με 16 λωρίδες. Χρειάζεσαι 5 λεπτά για να την διασχίσεις. Αν είσαι τυχερός και δεν σε πιάσουν όλα τα φανάρια.

Κάτι που μαθαίνεις πολύ γρήγορα στο Μπουένος Άιρες είναι πως δεν υπάρχουν διαβάσεις για πεζούς. Δηλαδή, υπάρχουν... αλλά δεν σημαίνουν τίποτα. Το αμάξι δεν θα σταματήσει αν σε δει στην άκρη μιας διάβασης. Μάλιστα δεν θα σταματήσει ακόμη κι αν σε δει στην μέση της. Μια φορά περνούσα με περίφανο το βλέμμα, μια διάβαση, δηλώνοντας πώς είμαι πεζός και έχω ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ. Μέχρι που άκουσα το αμάξι να ρίχνει ταχύτητα και να επιταχύνει... αμέσως κατάλαβα πως τα δικαιώματά μου ως πεζός στο μπουένος άιρες ήταν μια ψευδαίσθηση.

Οι γειτονιές
     Μια από τις μεγάλες ομορφιές του Μπουένος Άιρες είναι οι γειτονιές της. Είναι πολλές και πολύ διαφορετικές μεταξύ τους. Από την μία έχεις την Ρεκολέτα και το Παλέρμο, ακριβές περιοχές με ιδιαίτερα υψηλό νοίκι, που περιλαμβάνει υπόγειο πάρκινγκ και θυρωρό για την ασφάλειά σας. Τις περισσότερες μέρες μου τις έφαγα στο Palermo. Πανέμορφο, ήσυχο και γεμάτο πάρκα.
    Από την άλλη πάλι έχεις γειτονιές όπως η Μπόκα (la Boca) και το Ρετίρο (Retiro) όπου η κατάσταση είναι για κλάματα. Φτωχές γειτονιές, βρώμικές, μερικά κλικ πιο επικίνδυνες για τους αμύητους, και τους παρθένους οργανισμούς, αλλά τουλάχιστον έχουν όμορφα χρώματα. Ορισμένα σημεία στη la Boca είναι πολύ χαρακτηριστικά, και ιδιαίτερα όμορφα. Πρέπει να τα επισκευτείς αν βρεθείς εκεί, αλλά με πολλή προσοχή και παρέα. Όλοι οι τουρίστες θέλουν να έχουν μια φωτογραφία από τους πολύχρωμους δρόμους της,  και επειδή υπάρχουν πολλοί ντόπιοι που το γνωρίζουν, το αποτέλεσμα είναι οι φίλοι τουρίστες να φεύγουν από κει χωρίς φωτογραφίες και χωρίς κάμερα. Γι αυτό προσοχή, και τις φωτογραφίες με φειδώ.

Άλλες περιοχές είναι το κέντρο-κέντρο, αρκετά άσχημο, έχει συγκεντρωμένα όλα τα γραφεία και το καυσαέριο, αλλά σαν περιοχή θα έλεγα είναι μικρό. Εκεί έκανα όλα μου τα μαθήματα. Έχεις το Puerto Madero, το λιμάνι τους, επίσης πολύ όμορφο, ιδίως τις κυριακές, για τρεξιματάκι. Τώρα που είπα puerto Madero θυμήθηκα... Μια μέρα εκεί που παίζαμε παιχνίδια στα ισπανικά, στη σχολή στο κέντρο, άρχισε κάτι να βρωμάει. Κάτι σαν καμένο ρύζι. Πιστέψαμε αφελώς πως ήταν το φτηνιάρικο  κινέζικο εστιατόριο της γωνίας. Πάλι το καψε το φαί. Πάλι νυστικοί θα μείνουμε. Τελικά μάθαμε μετά από μισή ώρα πως κάποια δεξαμενή διαχείρισης αποβλήτων τρύπησε στο puerto Madero και έχει βρωμίσει όλο το κέντρο. Ο κόσμος άρχισε σιγά σιγά να απομακρύνεται από το κέντρο, μαζί κι εμείς, σταματώντας το μάθημα στη μέση (μεγάλη χαρά για τους τεμπέληδες. Εγώ με τον Ελβετό κλαίγαμε τα λεφτά μας, γιατί δεν θα γινόταν αναπλήρωση. Μάλιστα λέγαμε πως "Καλά, μας δουλεύουν; Κάθε μέρα εισπνέουν όλο αυτό το καυσαέριο, τώρα τους έπιασε ο πόνος για την υγεία τους; Γιατί δηλαδή; επειδή βρωμάει σκατά, πάει να πει ότι είναι και χειρότερα;"). Είχε πλάκα η όλη φάση πάντως. Κάθε μέρα κάτι συνέβαινε στο Μπουένος Άιρες. Ποτέ δεν βαριόσουν.

Τα πάρκα
Τα πάρκα του Μπουένος Άιρες ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που είδα, με το που πάτησα το πόδι μου εκεί. Έφτασα μεσημεράκι κυριακής, σε ένα διαμέρισμα στην περιοχή Παλέρμο, 5 λεπτά από τα μεγαλύτερα πάρκα (με τα πόδια). Η μέρα ήταν υπέροχη οπότε η πρώτη σκέψη ήταν να τα περπατήσω. Υπέροχα, τεράστια, καταπράσινα πάρκα, γεμάτα κόσμο να τα χαίρεται. Παρέες με κιθάρες, τραγούδια, μουσική και ζογκλερικά, κόσμο να παίζει μπάλα, να τρέχει, να ποδηλατεί, ακόμη και να ψαρεύει σε μικρές λιμνούλες εδώ κι εκεί. Τους χάζευα και τους χαιρόμουν. Το Μπουένος Άιρες δεν έχει παραλίες (αν εξαιρέσουμε τον ποταμό) οπότε γι'αυτούς πιστεύω είναι μια καλή, σύντομη απόδραση για να χαλαρώσουν, κάπου και να κάνουν την ηλιοθεραπεία τους.

Το έγκλημα
Το Μπουένος Άιρες και ακόμη περισσότερο η υπόλοιπη Αργεντινή, δεν είναι "επικίνδυνη" χώρα. Αλλά γίνονται πολλές μικροκλοπές. Συνήθως στις πιο φτωχές περιοχές του Μπουένος Άιρες αλλά όχι απαραίτητα. Ένας γενικός κανόνας που παρατηρείται παγκοσμίως λέει πως η εγκληματικότητα αναπτύσσεται στις μεγαλουπόλεις, και πιο συγκεκριμένα στις φτωχές περιοχές των μεγαλουπόλεων. Έχω την εντύπωση (και αυτή είναι δική μου άποψη) πώς ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό είναι η βίαιη αστικοποίηση μεγάλων πληθυσμών της υπαίθρου. Πολύς κόσμος από τα χωρία, μετακινείται στις μεγαλύτερες πόλεις (συνήθως τις πρωτεύουσες) με την ελπίδα ότι εκεί θα βρει μια δουλειά ή ένα καλύτερο μέλλον. Πολλές φορές όμως αυτό δεν συμβαίνει, (ο κόσμος είναι συνήθως ανειδίκευτος για δουλειές γραφείου) δεν καταφέρνει να αφομοιωθεί, δεν υπάρχει χώρος αρκετός για να απορροφηθεί, οπότε καταλήγει να δρα έξω από τα όρια του νόμου ώστε να επιβιώσει. Κι έτσι έχουμε όλες τις υποβαθμισμένες περιοχές που διαιωνίζουν αυτό το φαινόμενο.

Θα εξιστορήσω δυο-τρία περιστατικά που συνέβησαν σε κοντινά μου πρόσωπα εκεί, για να πάρτε μια γεύση από την δημιουργικότητα που τους διακατέχει σε τέτοια θέματα.
 Μια πλέον παραδοσιακή τακτική είναι οι κουτσουλιές. Δεν ξέρω πώς ακριβώς το κάνουν, αλλά καταλήγεις να έχεις (τουλάχιστον) μια κουτσουλιά είτε στα ρούχα σου, είτε στην τσάντα σου. Πιστεύω πως έχουν φτιάξει έναν μυστικό ζωμό, με την συνταγή πιο καλά φυλαγμένη και από  αυτή της κόκα κόλας. Το αποτέλεσμα μοιάζει εκπληκτικά με παράγωγα περιστεριών. Σε προσεγγίζουν, σου υποδεικνύουν το σημείο όπου λερώθηκες και προσφέρονται να βοηθήσουν να καθαριστείς. Αφήνεις λοιπόν την τσάντα σου κάτω, αφοσιωμένος πλήρως στον λεκέ, και πριν το καταλάβεις την έχουν αρπάξει και έχουν εξαφανιστεί.

Μια πιο φαντασμαγορική τακτική, που έτυχε να συμβεί σε δυο κοπέλες της σχολής, είναι την ώρα που βρίσκεσαι μέσα στο μετρό, κάποιος να γυρίσει και να κάνει εμετό. Μέσα σε όλο τον χαμό που επικρατεί, με τον κόσμο να προσπαθεί να απομακρυνθεί, και να τοποθετεί τα χέρια του στη μύτη του αντί να κρατά την τσάντα ή τις τσέπες του... βρίσκουν την ευκαιρία και σε ξαφρίζουν. Σε εκείνη τη φάση σε ενδιαφέρει πρωτίστως να βρεις την ανάσα σου,  και μετά θα έρθει η ώρα να ψάξεις και το πορτοφόλι σου.

Παρόλα αυτά, το Μπουένος 'Αιρες δεν είναι μια πόλη που σου εμπνέει φόβο ή κίνδυνο ζωής. Προσωπικά ποτέ δεν ένιωσα άβολα. Και τα βράδια κυκλοφορούσα, και σε δύσκολες περιοχές πήγαινα. Μπορείς για παράδειγμα να κυκλοφορείς με το iphone σου στις περισσότερες περιοχές, μιλώντας στο τηλέφωνο αν είσαι ντόπιος, ή ψάχνοντας τους χάρτες αν είσαι τουρίστας χωρίς να νιώθεις πως απειλείσαι...εκτός βέβαια αν πας στην la Boca ή στο Retiro....Οκ, ίσως σας έχω μπερδέψει λίγο. Είναι ασφαλής ή δεν είναι; Μια χαρά ασφαλής είναι. Απλά αν αποφασίσετε να πάτε εκεί, μην δείχνεστε. Κοινή λογική θέλει μόνον. Μια κοινή λογική που θα σας γίνει συνήθεια με τον καιρό.


Το νεκροταφείο της Recoleta
Το νεκροταφείο της Recoleta ήταν πραγματικά πολύ όμορφο, και το ηλιόλουστο πρωινό εκείνης της κυριακής βοήθησε. Στην ουσία δεν είναι τάφοι αλλά μικρά μαυσωλεία το ένα δίπλα από το άλλο, μέσα στα οποία πολλές φορές “αποθήκευαν” όλη την οικογένεια. Να μένεις με τους γονείς σου μια αιωνιότητα. Κατάντια. Από την πρώτη στιγμή καταλαβαίνει κανείς πως ο κόσμος που έχει θαφτεί εκεί, πρέπει να είχε πολλά λεφτά, για να είναι τόσο κυμπάρης μετά θάνατον. Μαυσωλεία κτισμένα πολλές φορές αμιγώς από μάρμαρο ή γρανίτη, πολύχρωμα βιτρό, βαριές μεταλλικές καγκελόπορτες, και ορισμένες φορές με εντυπωσιακά αγάλματα αγγέλων να τους πλαισιώνουν. Το όλο σκηνικό ήταν πολύ εντυπωσιακό, αλλά και από τα πιο μακάβρια πράγματα που έχω κάνει. Να πηγαίνω από τάφο σε τάφο και να κοιτάζω μέσα για φέρετρα, στάχτες, ξεψυχισμένα λουλούδια και νεκρούς. Κάθε φορά που το έκανα σκεφτόμουν από μέσα μου “ΤΩΡΑ θα πεταχτεί! Τώρα θα πεταχτεί!...” . Βέβαια κι εγώ δεν μπορούσα να σταματήσω να κοιτάζω. Ισως βαθιά μέσα μου να ήθελα πραγματικά κάτι να πεταχτεί, για να ζήσω λίγο σασπενς, σαν αυτό που ζουν οι πρωταγωνιστές σε ταινίες με ζόμπι.
Τέλος πάντων. Μια επίσκεψη αξίζει, και συνήθως μπορείς να πετύχεις στην είσοδο ντόπιους που κάνουν ξεναγήσεις πολλές φορές “δωρεάν” διηγώντας τις ιστορίες των νεκρών (Δουλεύουν με tips. Αν σου αρέσει η ξενάγηση τους δίνεις κάτι στο τέλος). Αν είσαι τυχερός και πέσεις σε καλό ξεναγό, έχει ενδιαφέρον. Αν πάλι όχι, κάνε σα να είδες κάποιον νεκρό να σηκώνεται και φύγε.


Αυτά προς το παρόν... Ίσως χρειαστεί να γράψω κι άλλα για το Μπουένος Άιρες. Είναι μια πολύ όμορφη πόλη, όπου ποτέ δεν βαριέσαι...

Τετάρτη 2 Ιανουαρίου 2013

Το πιο ταπεινό μου δώρο για ένα καλό 2013 και όχι μόνον

Το παρακάτω κείμενο ξεκίνησε ως απάντηση σε ένα όμορφο μήνυμα που μου έστειλε ο Δήμος για το νέο έτος, αλλά επειδή κάπου ξεχάστηκα και χύθηκε παραπάνω μεράκι, το ρίχνω και εδώ μέσα, ως ένα ταπεινό δώρο (το μόνο που μπορώ να κάνω αυτή τη στιγμή από δω που είμαι, σε φίλους και οικογένεια) για το νέο έτος (και όχι μόνον).

Αχχαχχααχχαχα πολύ όμορφο. Σ'ευχαριστω πολύ για τις ευχές αδελφέ. Γνωρίστε κόσμο, (όποιον κάθε δίπλα σας, μια παρέα. Ρωτήστε τους από που είναι.).  Φιλοξενήστε κόσμο (αν είναι δυνατόν).  Κάθε νέα γνωριμία θα σας ανανεώνει. Οργανώστε μαγειρέματα όλο το παρεάκι μαζί ένα μεσημέρι σαββάτου. Καθίστε και φάτε με την ησυχία σας. Αράξτε και μετά βγείτε μια βόλτα στην πόλη. Κοπανήστε την για εκδρομούλα σαββατοκύριακο. Αν δεν μπορείτε να φύγετε μακριά τότε δοκιμάστε πικνικ στον Μεγαλέξανδρο (γνωστός στην πιάτσα κι ως Αλέκος). Στα πλατανάκια. Ίσως περπατηματάκι  στο σέιχ σου. Μπορεί να είναι προορισμοί ταπεινοί, και όχι οι καταρράκτες του Ιγκουασού, αλλά είναι αρκετοί για να αποδράσει για λίγο το μυαλό. Laser tag παίξατε; Δωρεάν μαθήματα κιθάρας ή κρουστών σε χώρους αναρχικούς. Δοκιμάστε να μάθετε καμία γλώσσα ακόμη. Γιατί όχι; Πλούτος είναι. (Μάθε πορτογαλικά. Τα ξέρεις ήδη δηλαδή. Είναι ισπανικά με διαφορετική προφορά). Να μιλάτε σε όλους. Να χαμογελάτε σε όλους. Στην αρχή κάντε το συνειδητά. Από ένα σημείο και μετά θα συμβαίνει χωρίς να το καταλάβετε. Ο καλύτερος τρόπος να την πέσεις σε μια γκόμενα είναι ένα γλυκό χαμόγελο. Τίποτα άλλο. Ανακαλύψτε τα χόστελς της πόλης, και πηγαίνετε εκεί όταν έχετε όρεξη για να τσιμπάτε backpackers και να τους βγάζετε βόλτα στα μέρη μας. Να τους μάθετε πράγματα για μας. Αυτή τη στιγμή χτίζω ένα καλό όνομα για τους Έλληνες. Περιμένω από σας να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων. Ακόμη, ευτυχώς, είμαστε φιλόξενος λαός αλλά αρχίζουμε να ξεχνάμε την έννοια αυτή στην Ελλάδα. Δεν πρέπει. Άλλο. Δοκιμάστε σχολές χορών και τα παρτάκια τους. Πάτε σε μπαράκια που χορεύουν τάνγκο ή σαμπα ή σαλσα ή δενξερωγωτίαλλο και ζητήστε από την ντάμα ή τον καβαλίερο να σας μάθει τα βασικά βήματα. Γελάστε με τις ανεπιτυχείς προσπάθειές σας. Να βγαίνετε παρεάκι για τρέξιμο ή για ποδήλατο. Από το παλατάκι μέχρι το λιμάνι. Αθληθείτε. Τη μεγαλύτερη αλλαγή θα την δείτε όχι στο σώμα αλλά στην ψυχολογία σας. Είναι ναρκωτικό από τα καλύτερα. Σε διεγείρει. Σε τονώνει. Μετά από μια ώρα καλής γυμναστικής νιώθεις πως μπορείς να κατακτήσεις τον κόσμο. Ξοδέψτε λιγότερα σε αλκοολ και περισσότερα σε ταξίδια. Το αλκοολ για μένα είναι σκουπίδια. Όχι μόνον για τον οργανισμό αλλά γιατί δεν μας επιτρέπει να γίνουμε αυτοί που πραγματικά είμαστε. Δεν αφήνει το πνεύμα να αναπτύξει μόνο του τη φυσική του ευφορία. Ποτέ δε θα δυναμώσουν τα πόδια σας αν χρησιμοποιείτε συνεχως το αναπηρικό καροτσάκι. Αυτό είναι το αλκοόλ. Ένα αναπηρικό καροτσάκι. Αράξτε σε μια γωνία σε έναν πολυσύχναστο δρόμο με έναν καλό φίλο ή μονοι και παρακολουθείστε τον κόσμο, τα βλέμματα, τις συμπεριφορές, τα ντυσίματα, προσπαθείστε να μαντέψετε τί μουσική ακούνε, πού πάνε, ή τι περιέργειες μπορεί να έχουν και γελάστε. Βάλτε τη φαντασία σας να γεννήσει απαντήσεις σουρρεαλιστικές και βγάλτε γέλιο. Μάθετε ακόμη πεισσότερα για την ιστορία της πόλης μας και της καταγωγής μας και μοιραστείτε τα με τους ξένους. Το ίδιο και με την κουζίνα μας. Έχουμε από τις πιο πλούσιες κουζίνες. Όταν μας ζήτησαν στο μάθημα να αναφέρουμε ένα παραδοσιακό πιάτο, οι άλλοι δεν ειχαν τί να πουν κι εγώ δεν ήξερα από πού ν'αρχίσω. Μοιραστείτε τη μουσική μας. Τη μουσική γενικότερα. Κάθε φορά που νιώθετε μια μιζέρια να σας σκεπάζει... πάλι! Μουσική. Βάλτε το αγαπημένο σας τραγούδι και τραγουδίστε μαζί με τον καλλιτέχνη, σηκωθειτε, χοροπηδήξτε ή  τεντωθείτε. Χωρίς πλάκα. Τεντωθείτε. 'Εχετε όλη τη ζωή μπροστά σας για να αλλάξετε αυτό που σας χαλάει. Μπορείτε να κατακτήσετε οποιοδήποτε βουνό κάνοντας μικρά βηματάκια.  Μη σταματάτε να δοκιμάζετε νέα πράγματα. Νέα φαγητά, νέα πρόσωπα, νέοι έρωτες, νέα μαγαζιά, νέα μέρη, νέα χόμπυ, Ποτέ. ορισμένα θα είναι αποτυχία αλλά μην βιαστείτε να το κρίνετε πριν το δοκιμάσετε. Σας εγγυώμαι πως αυτα που τελικά θα σας απογοητεύσουν θα είναι πολύ λιγότερα από όσα φαντάζεστε.  

Κι αν κάποια στιγμή θεωρήσετε ότι έχετε καιρό να ζήσετε μια μεγάλη απόλαυση στη ζωή σας, και όλα σας φαίνονται μονότονα, τότε μείνετε νηστικοί για μια μέρα, μέχρι να πεινάσετε πραγματικά, και μετά μαγειρέψτε ένα πλούσιο φαί μόνον για σας. Μόνοι σας. Με κυρίως πιάτο, σαλάτα και γλυκό στο τέλος. Το καλύτερό σας πιάτο. Αυτό που ξέρετε να μαγειρεύετε καλύτερα. Και όταν θα έρθει η ώρα και θα αρχίσετε να τρώτε, θα θυμηθείτε πως όσο είμαστε χορτάτοι, ξεχνάμε. Όταν οι απολαύσεις γίνονται ρουτίνα, χάνουν την αξία τους.

Αυτά όλα είναι ιδέες, κάποιες πιο πρακτικές, άλλες πιο ασαφείς, που γεννήθηκαν κατά καιρούς και θέλω να τα εφαρμόσω ο ίδιος, εδώ που είμαι αλλά και στην πατρίδα όταν γυρίσω. Σας τα λέω τώρα, όχι γιατί νομίζω ότι ξαφνικά φωτίστηκα και έγινα κανένας γκουρού της ευτυχίας, αλλά γιατί θέλω να τα μοιραστώ μαζί σας, ελπίζοντας πως ίσως βοηθήσουν τον κόσμο για τον οποίο νοιάζομαι.


Καλό 2013 θα έχουμε!

Υ.Γ. Πωω θα γυρισω πισω 27 χρονων ρε συ.... Άργησα να πάρω μπρος. Από την άλλη βέβαια κάλιο αργά παρά ποτέ. Ο περισσότερος κόσμος φαίνεται να ζει σε λήθαργο και πεθαίνει πριν προλάβει να ξυπνήσει. Αλλά και χίλιες ζωές ακόμη να ζούσε, πάλι δεν θα ξυπνούσε. Κάτι σαν πνευματική θνησιγένεια.